Certificate.ge — დამოუკიდებელი შეფასებისა და სერტიფიცირების პლატფორმა საქართველოში
Certificate.ge წარმოადგენს დამოუკიდებელ, არარეგულატორულ შეფასების პლატფორმას, რომლის მიზანია ორგანიზაციებისა და პროდუქციის შესაბამისობის, გამჭვირვალობისა და პასუხისმგებლიანი კომუნიკაციის შეფასება.
პლატფორმა ფუნქციონირებს ქოლგა-სტრუქტურით და აერთიანებს სპეციალიზებულ მიმართულებებს სხვადასხვა სექტორში.
ინსტიტუციური საფუძველი
Certificate.ge მოქმედებს საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის (PHIG – Public Health Institute of Georgia, www.publichealth.ge) პროფესიული და მეთოდოლოგიური ჩარჩოს ფარგლებში.
PHIG-ის მისიაა საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის დაცვა, ხარისხის სტანდარტების განვითარება და მტკიცებულებაზე დაფუძნებული მიდგომების ხელშეწყობა. Certificate.ge-ის შეფასების სისტემა ეფუძნება ამ პრინციპებს და უზრუნველყოფს გამჭვირვალე, სტრუქტურირებულ და თანმიმდევრულ შეფასების პროცესს.
ჩვენი ეკოსისტემა
Certificate.ge აერთიანებს სამ სპეციალიზებულ პლატფორმას:
Supplement.ge — საკვები დანამატების შეფასება
CertiFood.ge — საკვები პროდუქტების შეფასება
Cosmetica.ge — კოსმეტიკური და ესთეტიკური პროდუქციის შეფასება
ყველა მიმართულება ეფუძნება ერთიან ორსაფეხურიან მეთოდოლოგიას, თუმცა ითვალისწინებს შესაბამის სექტორში მოქმედ სამართლებრივ და ტექნიკურ სპეციფიკას.
ორსაფეხურიანი სერტიფიცირების სისტემა
I ეტაპი — ორგანიზაციის სერტიფიცირება
პირველი ეტაპი წარმოადგენს სტანდარტს ყველა ორგანიზაციისთვის, მიუხედავად პროდუქტის კატეგორიისა.
შეფასება მოიცავს:
- კომპანიის იურიდიულ იდენტიფიკაციას და რეგისტრაციას
- წარმოების ან მიწოდების წყაროს გამჭვირვალობას
- ხარისხის მართვის სისტემის არსებობას
- ლაბორატორიული კონტროლის უზრუნველყოფას (საჭიროების შემთხვევაში)
- მოქმედ რეგულაციებთან შესაბამისობას
- საჯარო კომუნიკაციის სისწორეს
- შეცდომაში შემყვანი ან დაუმტკიცებელი პრეტენზიების არქონას
ორგანიზაციის დადებითი შეფასების გარეშე პროდუქტის შეფასება არ ხორციელდება.
II ეტაპი — პროდუქტის ინდივიდუალური სერტიფიცირება
ორგანიზაციის სერტიფიცირების შემდეგ, თითოეული პროდუქტი ფასდება დამოუკიდებლად.
შეფასება მოიცავს:
- პროდუქტის იდენტიფიკაციას
- შემადგენლობის შესაბამისობას
- ეტიკეტირების სიზუსტეს
- კატეგორიის სპეციფიკურ რეგულაციებთან შესაბამისობას
- ლაბორატორიული დოკუმენტაციის არსებობას (საჭიროების შემთხვევაში)
- სარეკლამო და საინფორმაციო კომუნიკაციის ანალიზს
პროდუქტის სტატუსი განისაზღვრება დამოუკიდებლად.
სტატუსის კატეგორიები
რეკომენდებულია — მოთხოვნები სრულად დაკმაყოფილებულია
განიხილება — მიმდინარეობს დამატებითი შეფასება
არ არის რეკომენდებული — მოთხოვნები არ არის დაკმაყოფილებული
ორგანიზაციის სტატუსი წარმოადგენს სისტემურ შეფასებას.
პროდუქტის სტატუსი ასახავს კონკრეტული პროდუქტის შესაბამისობას.
კომპანიის პასუხისმგებლობა
თუ კომპანიის რომელიმე პროდუქტი (საკვები დანამატი, საკვები პროდუქტი ან კოსმეტიკური საშუალება) ვერ აკმაყოფილებს Certificate.ge-ის მოთხოვნებს, აღნიშნული შეფასდება როგორც შესაბამისობის რისკი.
ასეთ შემთხვევაში:
- კონკრეტული პროდუქტი იღებს სტატუსს — „არ არის რეკომენდებული“;
- საჭიროების შემთხვევაში გადაიხედება კომპანიის საერთო სტატუსი;
- განმეორებითი ან სისტემური დარღვევის შემთხვევაში შეფასება შეიძლება გავრცელდეს კომპანიის მთელ პროდუქციის ხაზზე.
სტატუსის აღდგენა შესაძლებელია მხოლოდ სრულყოფილი დოკუმენტაციის წარმოდგენის, დარღვევების გამოსწორებისა და განმეორებითი გადამოწმების შემდეგ.
საერთაშორისო და ეროვნული რეგულატორული გადაწყვეტილებები
თუ ეროვნული ან საერთაშორისო ავტორიტეტული რეგულატორის მიერ კონკრეტული პროდუქტი ან მისი ინგრედიენტი გამოცხადდა ჯანმრთელობისთვის სახიფათოდ, ან გამოცემულია აკრძალვის, რექოლის ან ბაზრიდან ამოღების გადაწყვეტილება, მწარმოებელი ან დისტრიბუტორი ვალდებულია აღნიშნული ინფორმაცია დროულად ასახოს ოფიციალურ აღწერაში, ეტიკეტსა და სარეკლამო მასალაში.
ვალდებულების შეუსრულებლობის შემთხვევაში პროდუქტი შეიძლება შეფასდეს როგორც „არ არის რეკომენდებული“.
საჯარო კომუნიკაცია
კომპანია ვალდებულია არ გამოიყენოს დაუმტკიცებელი, შეცდომაში შემყვანი ან კანონმდებლობასთან შეუსაბამო განცხადებები.
დარღვევის შემთხვევაში შესაბამისი პროდუქტი იღებს უარყოფით სტატუსს.
კომპანიას აქვს სააპელაციო უფლება დადგენილი პროცედურის ფარგლებში.
კონფიდენციალურობა
საჭიროების შემთხვევაში შესაძლებელია კონფიდენციალურობის შეთანხმების გაფორმება, რათა დაცული იყოს კომერციული ან სენსიტიური ინფორმაცია შეფასების პროცესში.
სტატუსის გადახედვა
კომპანიას შეუძლია მოითხოვოს სტატუსის გადახედვა განახლებული ან დამატებითი დოკუმენტაციის წარდგენის შემთხვევაში.
სახელმწიფო ორგანოებთან თანამშრომლობა
სერიოზული ან განმეორებითი დარღვევის შემთხვევაში, Certificate.ge შეუძლია შესაბამისი ინფორმაცია გაუგზავნოს უფლებამოსილ სახელმწიფო უწყებებს კანონმდებლობის შესაბამისად.
დოკუმენტების წარდგენის გზები
👉 სრული შეფასება ექსპერტების მიერ: PHIG-ის ექსპერტები ატარებენ სრულ ანალიზს და გასცემენ ოფიციალურ ვერდიქტს (გამოქვეყნება 12 თვე)
ფასი: 👉 იხილეთ აქ
👉 დამოუკიდებელი მონიტორინგი: PHIG ახორციელებს დაუგეგმავ შემოწმებას შეტყობინების გარეშე
ფასი: – შიდა ოპერაციული ხარჯი, კომპანიებისთვის უფასო.
⚖️ სამართლებრივი საფუძველი –certificate.ge
საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის (PHIG) საქმიანობა სრულ თანხვედრაშია საქართველოს კანონმდებლობასთან და საქართველოს კონკურენციისა და მომხმარებლის დაცვის სააგენტოს რეგულაციებთან.
მთავრობის დადგენილებები / ტექნიკური რეგლამენტები / კანონები / ბრძანებები:
- №360 (12.07.2022) — „ტექნიკური რეგლამენტი – სურსათის (სასურსათო) დანამატების შესახებ“ (ამოქმედდა 01.06.2023)
📄 PDF — https://nfa.gov.ge/Ge/Files/ViewFile/4381 - №227 (11.07.2024) — „სურსათზე ჯანმრთელობასთან დაკავშირებული დასაშვები განაცხადების ჩამონათვალი“ (ამოქმედდება 01.06.2025)
📄 PDF — https://nfa.gov.ge/Ge/Files/ViewFile/7098. - „მომხმარებელთა უფლებების დაცვის შესახებ“ — მიღებულია 29.03.2022, ამოქმედდა 01.07.2023
📄 PDF — https://gcca.gov.ge/uploads_script/user_rights/tmp/phpgJkaM1.pdf - „ელექტრონული კომერციის შესახებ“ — მიღებულია 13.06.2023 (№3110-XIმს-Xმპ);
– ზოგადი დებულებები ამოქმედდა 13.06.2023;
– მუხლები 4–23 ამოქმედდა 11.12.2023
📄 PDF — https://gcca.gov.ge/uploads_script/user_rights/tmp/phpNIdk58.pdf - ბრძანება №45 (29.09.2022) — „საქმის შესწავლის წესი და პროცედურა“
📄 PDF — https://gcca.gov.ge/uploads_script/user_rights/tmp/php3fBKn3.pdf - ბრძანება №52 (06.11.2023) — „ელექტრონული კომერციის შესახებ“ საქმის შესწავლის წესი და პროცედურა
📄 PDF — https://gcca.gov.ge/uploads_script/user_rights/tmp/phpzlM07V.pdf - ბრძანება №04/945 (30.09.2024) — ჯარიმების ოდენობის განსაზღვრის წესი („მომხმარებელთა უფლებების დაცვის შესახებ“ და „ელექტრონული კომერციის შესახებ“ კანონების დარღვევისას)
📄 PDF — https://gcca.gov.ge/uploads_script/user_rights/tmp/phpVWDDIF.pdf
👉 ეს რეგლამენტები მკაფიოდ განსაზღვრავს: რა არის სასურსათო დანამატი; რა უნდა ეწეროს ეტიკეტზე; როგორ უნდა განთავსდეს ბაზარზე; რა სახის ჯანმრთელობის განაცხადებია დაშვებული.
⚠️ გაფრთხილება
👉 თუ კომპანია ან დისტრიბუტორი ოფიციალურ მედიაში, სოციალურ ქსელებში, ბეჭდურ მასალებში ან სხვა არხებით ავრცელებს მცდარ ან დაუმტკიცებელ განცხადებებს („კურნავს“, „პროფილაქტიკას ახდენს“ და ა.შ.), პროდუქტი ავტომატურად მიიღებს „არ არის რეკომენდებული“ სტატუსს SSG/PHIG-ის მიერ.
⚖️ სამართლებრივი საფუძველი და პროცედურები
საჩივრების განხილვა მოხდება შემდეგი დოკუმენტების საფუძველზე:
- საქართველოს კანონი „მომხმარებელთა უფლებების დაცვის შესახებ“ (29.03.2022; ამოქმედდა 01.07.2023)
📄 PDF – gcca.gov.ge - საქართველოს კანონი „ელექტრონული კომერციის შესახებ“ (13.06.2023; ზოგადი დებულებები ამოქმედდა 13.06.2023; მუხლები 4–23 — 11.12.2023)
📄 PDF – gcca.gov.ge - საქართველოს კონკურენციისა და მომხმარებლის დაცვის სააგენტოს თავმჯდომარის ბრძანება №45 (29.09.2022) – საქმის შესწავლის წესი და პროცედურა
📄 PDF – gcca.gov.ge - საქართველოს კონკურენციისა და მომხმარებლის დაცვის სააგენტოს თავმჯდომარის ბრძანება №52 (06.11.2023) – „ელექტრონული კომერციის შესახებ“ საქმის შესწავლის წესი და პროცედურა
📄 PDF – gcca.gov.ge - საქართველოს კონკურენციისა და მომხმარებლის დაცვის სააგენტოს თავმჯდომარის ბრძანება №04/945 (30.09.2024) – ჯარიმების ოდენობის განსაზღვრის წესი
📄 PDF – gcca.gov.ge - საქართველოს მთავრობის №360 დადგენილება (12.07.2022) – „ტექნიკური რეგლამენტი – სურსათის (სასურსათო) დანამატების შესახებ“ (ამოქმედდა 01.06.2023)
📄 PDF – nfa.gov.ge - საქართველოს მთავრობის №227 დადგენილება (11.07.2024) – „სურსათზე ჯანმრთელობასთან დაკავშირებული დასაშვები განაცხადების ჩამონათვალი“ (ამოქმედდება 01.06.2025)
📄 PDF – nfa.gov.ge
ჯარიმები და სანქციები
დარღვევების შემთხვევაში საქართველოს კანონმდებლობით გათვალისწინებულია:
- ფიზიკური პირებისთვის — 500 ლარიდან დაწყებული ჯარიმები;
- იურიდიული პირებისთვის — 5000 ლარიდან 50,000 ლარამდე ჯარიმები;
- სისტემატური დარღვევისას — პროდუქციის ბაზრიდან ამოღება ან ბიზნესოპერატორის საქმიანობის შეზღუდვა.
📌 მუხლი 7. დაკისრებული ჯარიმის გადახდა (ბრძანება №04/945):
- პირი ვალდებულია ჯარიმა მისი დაკისრებიდან 1 თვის ვადაში გადაიხადოს.
- ჯარიმა გადაიხდება საქართველოს სახელმწიფო ბიუჯეტში.
- ჯარიმის გადაუხდელობის შემთხვევაში იგი საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით მიექცევა დაუყოვნებლივ აღსასრულებლად.
როგორ წარედგინება საჩივარი
PHIG შეადგენს მტკიცებულებათა პაკეტს (ეტიკეტების ფოტოები, სქრინშოტები ვებსაიტებიდან, რეკლამის მასალები და ა.შ.) და მასთან ერთად შეავსებს სააგენტოს ოფიციალურ ფორმას:
📄 განაცხადის ფორმა – მომხმარებლის უფლებების დარღვევის შესახებ
⚖️ საკვები დანამატების (ბადები) იურიდიული ჩარჩო საქართველოში
1) ეროვნული საკანონმდებლო ჩარჩო
სურსათის/ცხოველის საკვების უვნებლობის, ვეტერინარიისა და მცენარეთა დაცვის კოდექსი (2014, მოქმედი რედაქცია)
– ადგენს საკვების უსაფრთხოების საერთო წესებს, სახელმწიფო კონტროლის მექანიზმებს და ბიზნესოპერატორის ვალდებულებებს.
🔗 https://matsne.gov.ge/ka/document/view/2274030
🔗 EN (FAOLEX): https://www.fao.org/faolex/results/details/en/c/LEX-FAOC149405
👉 საქართველოში ბადები მიიჩნევა საკვებ პროდუქტად (არა – წამლად), ამიტომ ფარმაცევტული რეგისტრაცია არ არის საჭირო, მაგრამ სრულად ექვემდებარება საკვების სამართლის მკაფიო წესებს.
2) საქართველოს მთავრობის დადგენილებები
№360 (12.07.2022) – „ტექნიკური რეგლამენტი – სურსათის (სასურსათო) დანამატების შესახებ“ (ამოქმედდა 01.06.2023)
– ნებადართული ვიტამინები/მინერალები და ქიმიური ფორმები; დოზირების ჩარჩო; ეტიკეტირების მნიშვნელოვანი წესები.
🔗 https://mepa.gov.ge/Ge/Files/Download/1241
№301 (01.07.2016) – „ტექნიკური რეგლამენტი – მომხმარებლისათვის სურსათის შესახებ ინფორმაციის მიწოდების თაობაზე“
– ეტიკეტზე სავალდებულო მონაცემები: დასახელება, ინგრედიენტები, ალერგენები, კვებითი დეკლარაცია, ნეტო რაოდენობა, ვადა; ინფორმაცია ქართულ ენაზე.
🔗 https://nfa.gov.ge/Ge/Files/Download/476
№227 (11.07.2024) – „სურსათზე ჯანმრთელობასთან დაკავშირებული დასაშვები განაცხადის ჩამონათვალი“ (ამოქმედდება 01.06.2025)
– განსაზღვრავს დასაშვებ ჯანმრთელობის განაცხადებს; ❌ კრძალავს დაავადების პროფილაქტიკაზე/მკურნალობაზე/განკურნებაზე მინიშნებას.
🔗 https://matsne.gov.ge/ka/document/view/5997322
3) მომხმარებელთა უფლებების დაცვა
„საქართველოს კანონი მომხმარებელთა უფლებების დაცვის შესახებ“
მიღებული: 1996 წლის 20 მარტი, №151–IIს; ცვლილებებით: 21.11.2002 №1759; 28.03.2003 №2076; 22.07.2003 №2539; 03.06.2005 №1552; 24.06.2005 №1784; 23.06.2006 №3398; 29.06.2007 №5123; 16.07.2009 №1467; 12.11.2010 №3806; 22.03.2011 №4466.
– მომხმარებლის უფლება უსაფრთხო პროდუქტზე, სრულ და სანდო ინფორმაციაზე; დაცვა შეცდომაში შემყვანი პრაქტიკებისგან.
🔗 PDF: https://www.momxmarebeli.ge/contentfiles/docs/file_771576.pdf
🔗 EN (FAOLEX): https://faolex.fao.org/docs/pdf/geo79986E.pdf
4) ევროკავშირის შესაბამისი ნორმები (საქართველოსთან შერწყმული ჩარჩო)
Directive 2002/46/EC – საკვები დანამატები (ნებადართული ვიტამინები/მინერალები და ქიმიური ფორმები, დოზირების პრინციპები)
🔗 https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=celex%3A32002L0046
Regulation (EC) No 178/2002 – საკვების სამართლის ზოგადი პრინციპები (უსაფრთხოება კვების ჯაჭვის ყველა ეტაპზე)
🔗 https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=CELEX%3A32002R0178
Regulation (EU) No 1169/2011 – მომხმარებლის ინფორმირება/ეტიკეტირება (სავალდებულო რეკვიზიტები, ალერგენების გამოკვეთა, კვებითი დეკლარაცია)
🔗 https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=CELEX:32011R1169
საქართველო და ევროკავშირი დაკავშირებულნი არიან ასოცირების ხელშეკრულებით (2014), რომელიც ავალდებულებს რეგულაციებისა და სტანდარტების თანხვედრას — ამიტომაც PHIG აფასებს პროდუქტებს საქართველოს და EU წესების შერწყმული ჩარჩოთი.
🔗 Association Agreement (EUR-Lex): https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=CELEX:22014A0830(02)
5) საერთაშორისო სტანდარტები (არაკეთილსინდისიერი მომწოდებლისგან დაცვისთვის კრიტიკულია)
ISO/IEC 17025:2017 – ლაბორატორიების კომპეტენციის საერთაშორისო სტანდარტი (CoA-ს სანდოობა)
🔗 https://www.iso.org/standard/66912.html
WHO GMP (TRS 986, Annex 2) – კარგი წარმოების პრაქტიკის სახელმძღვანელო (GMP მოთხოვნები წარმოებაში)
🔗 https://www.who.int/publications/m/item/trs-986-annex2
6) სამართლებრივი საფუძველი და NGO-ს (ა(ა)იპ) უფლებამოსილება
საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტი (PHIG) არის რეგისტრირებული როგორც არასამეწარმეო (არაკომერციული) იურიდიული პირი (ა(ა)იპ) 2011 წლიდან, რომლის მთავარი მიზანია საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის დაცვა და საზოგადოების ინფორმირება.
ა(ა)იპ-ის იურიდიული ფორმა განსაზღვრულია:
🔗 საქართველოს სამოქალაქო კოდექსი – მუხლი 28 და შემდეგი
👉 ეს სტატუსი იძლევა უფლებას, საზოგადოებას მიეწოდოს ფაქტობრივი და საჯაროდ ხელმისაწვდომი ინფორმაცია (ლოგოები, ფოტოები, ინგრედიენტების ჩამონათვალი და სხვა), მაშინაც კი, როდესაც ის მიღებულია კომერციული კომპანიების ვებგვერდებიდან. ასეთი გამოყენება არ არის კომერციული, ემსახურება მხოლოდ საჯარო ინტერესს, რაც კანონით არის დაცული.
🔎 რას ნიშნავს პრაქტიკაში
- ბადები საქართველოში ექვემდებარება ეროვნულ ნორმებს (კოდექსი; №360, №301, №227)
- თანხვედრაშია EU ჩარჩოსთან (Directive 2002/46/EC; Reg. 178/2002; Reg. 1169/2011) ასოცირების ხელშეკრულების ვალდებულებებით
- უსაფრთხოება და სანდოობა დასტურდება GMP/ISO 17025/CoA მექანიზმებით
- მომხმარებელი დაცულია მომხმარებელთა უფლებების დაცვის შესახებ კანონით — ინფორმაცია უნდა იყოს სრული, სწორი და გამჭვირვალე, ხოლო რეკლამა — არამაცდური
EUR.1 (Euro-1) – რა არის და რას არ ნიშნავს
EUR.1 მოძრაობის სერტიფიკატი არის
წარმოშობის საბაჟო დოკუმენტი გარკვეულ preferential შეთანხმებებში. იგი არ არის პროდუქტის ხარისხის/უსაფრთხოების სერტიფიკატი და
არ ადასტურებს სისუფთავეს, ეფექტიანობას ან სამეცნიერო სანდოობას
⚖️ სამართლებრივი საფუძველი და NGO-ს (ა(ა)იპ) უფლებამოსილება
საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტი (PHIG) არის რეგისტრირებული როგორც არასამეწარმეო (არაკომერციული) იურიდიული პირი (ა(ა)იპ), რომლის მთავარი მიზანია საჯარო ჯანმრთელობის დაცვა და საზოგადოების ინფორმირება.
ა(ა)იპ-ის იურიდიული ფორმა განსაზღვრულია:
🔗 საქართველოს სამოქალაქო კოდექსი – მუხლი 28 და შემდეგი
👉 ეს სტატუსი იძლევა უფლებას, საზოგადოებას მიეწოდოს ფაქტობრივი და საჯაროდ ხელმისაწვდომი ინფორმაცია (ლოგოები, ფოტოები, ინგრედიენტების ჩამონათვალი და სხვა), მაშინაც კი, როდესაც ის მიღებულია კომერციული კომპანიების ვებგვერდებიდან. ასეთი გამოყენება არ არის კომერციული, ემსახურება მხოლოდ საჯარო ინტერესს, რაც კანონით არის დაცული.
გლობალური / საერთაშორისო ორგანიზაციები
WHO – World Health Organization (ჯანმრთელობის მსოფლიო ორგანიზაცია)
აღწერა: WHO ადგენს ჯანდაცვის გლობალურ სტანდარტებს, მათ შორის კვებისა და საკვები დანამატების უსაფრთხოებაზე. აქ შეგიძლიათ ნახოთ რეკომენდაციები, კვლევები და საერთაშორისო მითითებები.
🔗 WHO – Nutrition and Food Safety
🌾 FAO – Food and Agriculture Organization of the United Nations (გაეროს სურსათისა და სოფლის მეურნეობის ორგანიზაცია)
აღწერა: FAO უზრუნველყოფს სურსათის უსაფრთხოების, კვების პოლიტიკისა და სოფლის მეურნეობის გლობალურ სტანდარტებს. მნიშვნელოვანია დანამატების და საკვების რეგულაციებთან მიმართებაში.
🔗 FAO – Food Safety
📜 Codex Alimentarius Commission (FAO + WHO ერთობლივი კომისია)
აღწერა: Codex არის გლობალური საკვების სტანდარტების სისტემა, რომელიც განსაზღვრავს საკვები დანამატების უსაფრთხოების კრიტერიუმებს და მარკირების წესებს. ეს არის ძირითადი სამართლებრივი საყრდენი.
🔗 Codex Alimentarius
👥 UNCTAD – United Nations Conference on Trade and Development
აღწერა: UNCTAD მუშაობს გლობალურ სავაჭრო სტანდარტებზე, მათ შორის სამომხმარებლო დაცვასა და პროდუქტების თავისუფალი მიმოქცევის წესებზე.
🔗 UNCTAD – Consumer Protection
🛡️ UNEP – United Nations Environment Programme
აღწერა: UNEP პასუხისმგებელია ეკო-მარკირებასა და მდგრადი მოხმარების სტანდარტებზე, რომლებიც ხშირად გამოიყენება საკვები დანამატებისა და ეკო-პროდუქტების სერტიფიცირებისას.
🔗 UNEP – Sustainable Consumption & Production
🇪🇺 ევროკავშირის სტრუქტურები და სააგენტოები
🛡️ EFSA – European Food Safety Authority (ევროპის სურსათის უსაფრთხოების ორგანო)
აღწერა: EFSA იკვლევს და აქვეყნებს სამეცნიერო დასკვნებს საკვები დანამატების, ვიტამინებისა და მინერალების უსაფრთხოებაზე, რომელიც საფუძვლად უდევს ევროკავშირის რეგულაციებს.
🔗 EFSA – Food Supplements
📑 European Commission – Directorate-General for Health and Food Safety (DG SANTE)
აღწერა: DG SANTE არის ევროკომისიის მთავარი სტრუქტურა, რომელიც ადგენს საკვები პროდუქტებისა და დანამატების რეგულაციებს და აკონტროლებს მათი შესრულებას.
🔗 DG SANTE – Food Safety
⚖️ European Medicines Agency (EMA)
აღწერა: EMA უფრო მეტად ფარმაცევტულ პრეპარატებზეა ორიენტირებული, თუმცა ბიოლოგიურად აქტიურ დანამატებსაც განიხილავს იმ შემთხვევაში, თუ ისინი სამკურნალო ეფექტს აცხადებენ.
🔗 EMA – Human Medicines
📊 Joint Research Centre (JRC) – European Commission
აღწერა: JRC უზრუნველყოფს კვლევით და ლაბორატორიულ მხარდაჭერას ევროკავშირის საკვების უსაფრთხოების პოლიტიკისთვის, მათ შორის დანამატების ტესტირების მიმართულებით.
🔗 JRC – Food and Consumer Products
🛍️ BEUC – The European Consumer Organisation
აღწერა: BEUC არის ევროპელი მომხმარებლების ძირითადი წარმომადგენელი ორგანიზაცია, რომელიც ამხელს პროდუქტებთან დაკავშირებულ რისკებს და იცავს მომხმარებლის უფლებებს.
🔗 BEUC – Food and Supplements
🌍 საკვები დანამატების რეგულატორები: ძირითადი ექსპორტიორი და მეზობელი ქვეყნები
- 🇬🇪 საქართველო – სურსათის ეროვნული სააგენტო (NFA)
პასუხისმგებელია საკვების უსაფრთხოებაზე, დანამატების რეგულირებაზე, ლაბორატორიულ კონტროლსა და ეტიკეტირებაზე.
🔗 nfa.gov.ge - 🇦🇲 სომხეთი – Food Safety Inspection Body
საკვების და დანამატების უსაფრთხოების კონტროლი, ლიცენზიები და რეგისტრაცია.
🔗 fsib.am - 🇦🇿 აზერბაიჯანი – Azerbaijan Food Safety Agency (AFSA)
ახალი უწყება, რომელიც აკონტროლებს საკვები დანამატებს, ფარმაცევტულ პროდუქტებსა და სერტიფიკატებს.
🔗 afsa.gov.az - 🇹🇷 თურქეთი – Turkish Food Codex / Ministry of Agriculture and Forestry
მოქმედებს „Türk Gıda Kodeksi“ – საკვები დანამატების ოფიციალური ნორმატივი.
🔗 tarimorman.gov.tr - 🇷🇺 რუსეთი – Rospotrebnadzor
სახელმწიფო ზედამხედველობა საკვებსა და დანამატებზე; რეგულირება ტოქსიკოლოგიური და სანიტარული ნორმებით.
🔗 rospotrebnadzor.ru - 🇺🇦 უკრაინა – State Service of Ukraine on Food Safety (SSUFSCP)
უკეთესი ჰარმონიზაცია ევროკავშირის კანონებთან ასოცირების ხელშეკრულების საფუძველზე.
🔗 consumer.gov.ua - 🇵🇱 პოლონეთი – Chief Sanitary Inspectorate (GIS)
პოლონეთის საკვების ზედამხედველობის მთავარი ორგანო, EFSA-სთან კოორდინაციით.
🔗 gis.gov.pl - 🇩🇪 გერმანია – BfR (Federal Institute for Risk Assessment)
გერმანიის სამეცნიერო ორგანო საკვები დანამატებისა და ქიმიური რისკების შესაფასებლად.
🔗 bfr.bund.de - 🇫🇷 საფრანგეთი – ANSES (French Agency for Food, Environmental and Occupational Health & Safety)
ანალიზი დანამატების უსაფრთხოებაზე და რეკომენდაციები.
🔗 anses.fr - 🇮🇹 იტალია – Ministry of Health / Food Supplements Division
ევროკავშირის დირექტივებზე დაფუძნებული რეგულაცია, ასევე დამატებითი იტალიური სიები (registri integratori alimentari).
🔗 salute.gov.it - 🇮🇳 ინდოეთი – FSSAI (Food Safety and Standards Authority of India)
ინდოეთში საკვები დანამატების რეგისტრაცია და ხარისხის კონტროლი.
🔗 fssai.gov.in - 🇨🇳 ჩინეთი – SAMR (State Administration for Market Regulation)
კონტროლირებს დანამატებს, რეგისტრაციას და GMP სერტიფიკატებს.
🔗 samr.gov.cn - 🇪🇬 ეგვიპტე – National Food Safety Authority (NFSA)
ახალი სააგენტო, რომელიც პასუხისმგებელია საკვები დანამატების რეგულირებაზე.
🔗 nfsa.gov.eg - 🇰🇿 ყაზახეთი – Committee for Sanitary and Epidemiological Control (Ministry of Health)
ევრაზიული ეკონომიკური კავშირის ტექნიკური რეგლამენტების შესაბამისად.
🔗 gov.kz - 🇪🇺 ევროკავშირი – European Food Safety Authority (EFSA)
ევროკავშირის მასშტაბით საკვები დანამატების სამეცნიერო შეფასება.
🔗 efsa.europa.eu
🌐 პროფესიული ასოციაციები და სამეცნიერო საზოგადოებები საკვები დანამატების სფეროში
1. Council for Responsible Nutrition (CRN) 🇺🇸
აშშ-ის წამყვანი ინდუსტრიული ასოციაცია, რომელიც აერთიანებს საკვები დანამატების მწარმოებლებს და ადგენს ეთიკურ სტანდარტებს. ხშირად ავრცელებს სამეცნიერო და საკანონმდებლო რეკომენდაციებს.
🔗 crnusa.org
2. Natural Products Association (NPA) 🇺🇸
აშშ-ის უძველესი პროფესიული ასოციაცია, რომელიც აქცენტს აკეთებს GMP სტანდარტებზე და ბუნებრივი პროდუქტების ინდუსტრიის რეგულაციებზე.
🔗 npanational.org
3. European Federation of Associations of Health Product Manufacturers (EHPM) 🇪🇺
ევროპის მასშტაბით აერთიანებს 25-ზე მეტ ეროვნულ ასოციაციას. მუშაობს ევროკავშირის საკვები დანამატების რეგულაციების დახვეწაზე.
🔗 ehpm.org
4. International Alliance of Dietary/Food Supplement Associations (IADSA) 🌍
გლობალური ორგანიზაცია, რომელიც მოიცავს 50-ზე მეტ ქვეყანას. წარმოადგენს ინდუსტრიის ინტერესებს საერთაშორისო დონეზე.
🔗 iadsa.org
5. American Botanical Council (ABC) 🇺🇸
ფიტოთერაპიისა და მცენარეული დანამატების კვლევის ცენტრი. აქვეყნებს ჟურნალს HerbalGram და სამეცნიერო მონოგრაფიებს.
🔗 herbalgram.org
6. American Herbal Products Association (AHPA) 🇺🇸
მცენარეული დანამატების მწარმოებელთა და გამავრცელებელთა მთავარი ასოციაცია აშშ-ში. რეგულარულად აქვეყნებს ინდუსტრიულ სახელმძღვანელოებს.
🔗 ahpa.org
7. International Society for Nutraceuticals and Functional Foods (ISNFF) 🌍
აკადემიური საზოგადოება, რომელიც აერთიანებს მეცნიერებსა და ექსპერტებს ნუტრაცევტიკებისა და ფუნქციური საკვების სფეროში.
🔗 isnff.org
8. United Natural Products Alliance (UNPA) 🇺🇸
პროფესიული ალიანსი, რომელიც იცავს მომხმარებელთა უსაფრთხოებას და ხელს უწყობს დანამატების ინდუსტრიის რეგულაციას.
🔗 unpa.com
9. International Life Sciences Institute (ILSI) 🌍
გლობალური არასამთავრობო სამეცნიერო ორგანიზაცია, რომელიც მუშაობს საკვები პროდუქტების უსაფრთხოებასა და კვების კვლევებზე.
🔗 ilsi.org
10. International Society of Dietary Supplements (ISDS) 🌍
მეცნიერებისა და ინდუსტრიის ერთობლივი პლატფორმა, რომელიც აქცენტს აკეთებს დანამატების კვლევაზე და სამეცნიერო მტკიცებულებებზე.
🔗 dietarysupplementsociety.org
11. Global Organization for EPA and DHA Omega-3s (GOED) 🌍
განსაკუთრებით ფოკუსირებულია ომეგა-3-ის სტანდარტებზე. უზრუნველყოფს კვლევებსა და ხარისხის კონტროლს.
🔗 goedomega3.com
12. International Probiotics Association (IPA) 🌍
პროფესიული ორგანიზაცია, რომელიც სპეციალიზირებულია პრობიოტიკების კვლევასა და სტანდარტიზაციაში.
🔗 internationalprobiotics.org
13. Federation of European Nutrition Societies (FENS) 🇪🇺
ევროპის მასშტაბით კვების მეცნიერების განვითარებასა და რეგულაციებზე მუშაობს.
🔗 fensnutrition.org
🌍 საერთაშორისო და რეგიონული არასამთავრობო ორგანიზაციები (NGOs) საკვები დანამატებისა და მომხმარებელთა დაცვის სფეროში
🔹 გლობალური დონე
- Consumers International (CI) – მსოფლიო მომხმარებელთა ორგანიზაციების ქსელი (100+ ქვეყანა).
🔗 consumersinternational.org - Transparency International (TI) – მუშაობს კორუფციის წინააღმდეგ ჯანდაცვასა და საკვები ბაზარზე.
🔗 transparency.org - International Alliance of Dietary/Food Supplement Associations (IADSA) – საკვები დანამატების გლობალური ასოციაცია.
🔗 iadsa.org - Global Health Council (GHC) – საერთაშორისო ჯანდაცვის ორგანიზაციათა ქსელი.
🔗 globalhealth.org - Access to Nutrition Initiative (ATNI) – აქვეყნებს ანგარიშებს საკვები და დანამატების კომპანიების საქმიანობაზე.
🔗 accesstonutrition.org - World Public Health Nutrition Association (WPHNA) – ფოკუსირდება კვების უსაფრთხოებაზე.
🔗 wphna.org - Health Action International (HAI) – გამჭვირვალობა და მომხმარებელთა დაცვა მედიკამენტებსა და დანამატებში.
🔗 haiweb.org - International Baby Food Action Network (IBFAN) – ბავშვთა საკვების რეგულაცია და მონიტორინგი.
🔗 ibfan.org - Corporate Accountability – ებრძვის კორპორატიულ მანიპულაციებს კვების ბაზარზე.
🔗 corporateaccountability.org - Safe Food Advocacy Europe (SAFE) – ევროკავშირის NGO, რომელიც აკვირდება დანამატების უსაფრთხოებას.
🔗 safefoodadvocacy.eu - Public Eye (Switzerland) – პასუხისმგებლობა და გამჭვირვალობა საკვები დანამატების ბაზარზე.
🔗 publiceye.ch - Consumers Federation of America (CFA) – მომხმარებელთა უფლებების დაცვა აშშ-ში.
🔗 consumerfed.org - Food First (Institute for Food & Development Policy, USA) – საკვების პოლიტიკის კვლევა და კრიტიკა.
🔗 foodfirst.org - Environmental Working Group (EWG, USA) – საკვები პროდუქტებისა და დანამატების დამოუკიდებელი ტესტირება.
🔗 ewg.org - Center for Science in the Public Interest (CSPI, USA) – მომხმარებელთა ინფორმირება კვებასა და დანამატებზე.
🔗 cspinet.org
🔹 რეგიონული/მეზობელი ქვეყნები
- Российская Общественная Палата / Consumers Union of Russia – მომხმარებელთა უფლებების დაცვა რუსეთში.
🔗 ros-potrebnadzor.ru - Հայաստանի Սպառողների Ասոցիացիա (Consumers Association of Armenia) – იცავს მომხმარებელთა უფლებებს სომხეთში.
🔗 consumers.am - Azərbaycan İstehlakçılar Birliyi (Consumers Union of Azerbaijan) – მომხმარებელთა ინტერესების დაცვა აზერბაიჯანში.
🔗 consumer.org.az - Tüketici Dernekleri Federasyonu (Turkey Consumer Federation) – მომხმარებელთა უფლებების დაცვის ქსელი თურქეთში.
🔗 tuketiciler.org - Українська Федерація Споживачів (Ukrainian Consumer Federation, Pulse) – მომხმარებელთა უფლებების მონიტორინგი უკრაინაში.
🔗 consumer.org.ua - Georgian Consumers Federation (საქართველო – მომხმარებელთა ფედერაცია) – მომხმარებელთა უფლებების დაცვა საქართველოში.
🔗 gcf.org.ge - Kazakhstan Consumers League – მომხმარებელთა უფლებების დაცვა ყაზახეთში.
🔗 consumer.kz - Consumer Protection Society of Moldova – მუშაობს პროდუქტებისა და დანამატების კონტროლზე.
🔗 consumator.md - Belarusian Consumer Protection Society – მომხმარებელთა უფლებების დაცვის NGO ბელარუსში.
🔗 edinstvo.by - Egyptian Consumer Protection Agency (ECPA) – სახელმწიფო და NGO-ებთან პარტნიორობა მომხმარებელთა უსაფრთხოებაზე.
🔗 cpa.gov.eg
🌍 გლობალური და რეგიონული ორგანიზაციები ფაქტ-ჩეკისა და მონიტორინგისთვის
1. WHO – World Health Organization
🔗 WHO Official Website
WHO აქვეყნებს გლობალურ გაფრთხილებებს, კვლევებსა და რეკომენდაციებს საკვები დანამატებისა და ჯანმრთელობის უსაფრთხოების შესახებ.
2. EFSA – European Food Safety Authority (EU)
🔗 EFSA Food Supplements Safety
ევროკავშირის საკვების უსაფრთხოების ორგანო, რომელიც ატარებს სამეცნიერო შეფასებებს დანამატებზე, ვიტამინებსა და მინერალებზე.
3. FDA – Food and Drug Administration (USA)
🔗 FDA Food Supplements
FDA ახორციელებს მონიტორინგს, გაფრთხილებებს, რეკოლებს და შავ სიაში შეყვანას.
4. Codex Alimentarius (FAO & WHO Joint Commission)
🔗 Codex Alimentarius
გლობალური სტანდარტების ერთობლივი პლატფორმა, რომელიც ადგენს საკვები დანამატების ნორმებს.
5. OECD Health Committee
🔗 OECD Health
აკვირდება ეკონომიკურ და ჯანმრთელობის რისკებს, მათ შორის დანამატების რეგულაციას.
6. Consumers International
🔗 Consumers International
გლობალური ქსელი მომხმარებელთა უფლებების დასაცავად. აქ შეგიძლიათ იხილოთ გაფრთხილებები და ანგარიშები სხვადასხვა პროდუქტის შესახებ.
7. Transparency International
🔗 Transparency International
გახსნილობის და პასუხისმგებლობის დაცვის ორგანიზაცია, რომელიც ხშირად მოიცავს ჯანდაცვის სექტორსაც.
8. FactCheck.org (USA)
🔗 FactCheck.org
განსაკუთრებული სექცია აქვს ჯანმრთელობის სფეროს დეზინფორმაციის წინააღმდეგ.
9. Health Feedback (Global)
🔗 Health Feedback
მეცნიერებისა და ექიმების გუნდი, რომელიც ამოწმებს ჯანმრთელობის ინფორმაციას მედიაში.
10. Full Fact (UK)
🔗 Full Fact
ბრიტანეთის ოფიციალური ფაქტ-ჩეკ პლატფორმა, რომელიც ჯანდაცვასაც მოიცავს.
11. EU vs Disinfo (European Union)
🔗 EU vs Disinfo
ევროკავშირის ოფიციალური სტრატეგიული პლატფორმა დეზინფორმაციის წინააღმდეგ, მათ შორის ჯანმრთელობასთან დაკავშირებულ საკითხებში.
12. Media Development Foundation (MDF, საქართველო)
🔗 MDF
ქართულ მედიაში დეზინფორმაციის წინააღმდეგ მოქმედი ორგანიზაცია, რომელიც ზოგჯერ ჯანმრთელობის საკითხებსაც მოიცავს.
13. საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტი (PHIG)
🔗 PHIG
მოქმედებს როგორც დამოუკიდებელი საზოგადოებრივი ჯანდაცვის პლატფორმა, რომელიც მონიტორინგს უწევს დანამატებს და აქვეყნებს დასკვნებს.
14. უსაფრთხო დანამატები საქართველო (SSG)
🔗 SSG at SheniEkimi
SSG – ეროვნული ინიციატივა, რომელიც საქართველოში ახორციელებს დანამატების შეფასებას 7-ნაბიჯიანი სისტემის მიხედვით.
15. UNEP – United Nations Environment Programme
🔗 UNEP
ეკოლოგიურ პროდუქტებთან და ეკო-მარკირებასთან დაკავშირებული საკითხები, რაც ხშირად ეხება საკვებსა და დანამატებს.
16. UNIDO – United Nations Industrial Development Organization
🔗 UNIDO
მუშაობს GMP და წარმოების ხარისხის გაუმჯობესებაზე, მათ შორის საკვების სექტორში.
17. Food Safety and Standards Authority of India (FSSAI)
🔗 FSSAI
ინდოეთის ოფიციალური ორგანო, რომელიც აკონტროლებს საკვები დანამატებისა და ვიტამინების ბაზარს.
18. China National Center for Food Safety Risk Assessment (CFSA)
🔗 CFSA China
ჩინეთის ეროვნული ორგანო საკვები უსაფრთხოების რისკების შეფასებისათვის.
19. Türkiye Food Safety Association
🔗 Türkiye Food Safety
თურქეთის NGO, რომელიც მუშაობს საკვების უსაფრთხოებაზე.
20. RosPotrebNadzor (Russia)
🔗 RosPotrebNadzor
რუსეთის მომხმარებელთა უფლებებისა და საკვები უსაფრთხოების ზედამხედველობის ფედერალური სამსახური.